Wetenschappelijk onderzoek

Broodkruimel

Wetenschappelijk onderzoek

Het eetstoornis experts netwerk hecht veel belang aan het vernieuwen van behandelingen voor patiënten met een eetstoornis en koppelt hier ook (effect) onderzoek aan. Dit onderzoek heeft betrekking op de kwaliteit, effectiviteit en/of efficiëncy van (terugval)preventie, (vroeg)diagnostiek en (innovatieve) behandeling. Het doen van wetenschappelijk onderzoek draagt bij aan het continu verbeteren van onze behandelingen en diagnostiek.

Binnen het eetstoornis experts netwerk lopen de volgende vernieuwingen (met daaraan gekoppeld onderzoek) in de diagnostiek en behandeling van eetstoornissen:

Diagnostiek: verbeteren diagnostische standaarden

Experts in het netwerk dragen continu bij aan het verbeteren van de diagnostiek naar eetstoornissen, en het ontwikkelen en verspreiden van kennis hierover (scholing, publicaties, presentaties). Doel is om specifieke eetproblematiek te identificeren, evenals specifieke (atypische) patiëntengroepen, om zorg op maat te kunnen leveren. Hier wordt op nationaal en internationaal niveau aan bijgedragen.

Bewegingsgedrag bij eetstoornissen

Lichaamsbeweging lijkt een voorspellende factor in het in stand houden en de ernst van de eetstoornis. Het standaard onderzoeken en vaststellen van de lichaamsbeweging is vooralsnog niet geïntegreerd in behandelprogramma’s. Binnen eetstoornis experts netwerk wordt de bruikbaarheid en kwaliteit onderzocht van 3 instrumenten die lichaamsbeweging in kaart brengen. . Dit zijn de Obligatory exercise questionnaire (OEQ), Exercise dependence Questionnaire (EDQ) en de Reasons for Exercise Inventory (REI).

Behandeling: Varianten CBT-E

Het effectonderzoek van de Jong et al. (2020) heeft aangetoond dat CBT-E (individueel zorgaanbod) een effectieve behandelvorm is voor eetstoornissen. CBT-E is inmiddels als effectief gebleken behandeling opgenomen in de zorgstandaard. Nu worden aanvullende behandelvormen ontwikkeld.

Behandeling comorbiditeit

Bij eetstoornissen zijn comorbide aandoeningen meer regel dan uitzondering. Voor de behandeling van comorbiditeit worden patiënten vaak verwezen naar andere afdelingen/instellingen. Dit betekent vaak een wisseling van behandelteam en een onderbreking van behandeling. Gelijktijdige / geïntegreerde behandeling kan een oplossing zijn. Dit is veelal nog niet voorhanden en/of de effectiviteit van gelijktijdige behandeling is nog onbekend.

Schematherapie voor cluster C persoonlijkheidsproblematiek

Een deel van de patiënten met een eetstoornis profiteert niet optimaal van CBT-E, of de CBT-E behandeling stagneert. Onder andere patiënten die naast de eetstoornis ook last hebben van cluster C persoonlijkheidsproblematiek komen moeilijker tot verandering van eetgedrag. Voor deze groep is voor het doorbreken van niet helpende gedrags patronen een aanvullende aanpak vereist.

Exposure therapie voor PTSS

De aanwezigheid van PTSS is van invloed op de eetstoornisbehandeling en het verloop hiervan. In de reguliere zorg vindt de behandeling van de eetstoornis en van comorbide psychische problematiek doorgaans na elkaar en bij verschillende behandelaren of afdelingen plaats. Er is op dit moment nog weinig tot geen onderzoek bekend naar het gelijktijdig behandelen van comorbide eetstoornissen en PTSS.

Terugvalpreventie en nazorg

De terugvalpercentages bij eetstoornissen zijn hoog. Daarom wordt doorgaans lang doorbehandeld. De maatschappelijke tendens– mede om de zorg betaalbaar te houden –is echter om de specialistische zorg sneller af te schalen en het volledig beschikbare netwerk voor eetstoornissen bij de (na-) zorg te activeren en betrekken. Dit netwerk omvat ook patiëntenorganisaties. De praktijk is dat weinig patiënten gebruik van maken van het aanbod vanuit patiëntenorganisaties, terwijl hier juist een kans ligt om terugval te voorkomen en een netwerk te creëren waar patiënten een vangnet hebben. Daarnaast zijn ervaringsdeskundige organisaties bij uitstek deskundig in de ondersteuning van persoonlijk en maatschappelijk herstel.

Behandelaanbod voor patiënten met langdurige anorexia nervosa (LES-AN)

Veel patiënten met een langdurige vorm van anorexia nervosa hebben meerdere klachten op medisch- psychologisch- en sociaal gebied. Met dit onderzoek beogen wij  een verbetering van het behandelaanbod en verbeterde toegankelijkheid van een passende behandeling voor patiënten met langdurige anorexia nervosa.

Validatie decisiontool 18-

Normaliter krijgen alle patiënten een evidence based behandeling volgens de zorgstandaarden. Bij 18- patiënten is de eerste keus behandeling family based treatment (FBT). Vanuit clinical experience is gebleken dat bepaalde subgroepen van patiënten onvoldoende baat hebben bij enkel Family based therapy en deze patiënten– door bepaalde patiëntgebonden en omgevingskarakteristieken – een intensievere topklinische behandeling behoeven. Deze cliënten worden op basis van deze karakteristieken ingedeeld in intensievere programma’s zoals Multi-Family Based treatment, Intensieve ambulante gezinsbegeleiding, dagklinische programma’s of klinische opnames. Het inzetten van decision tool 18- die bij binnenkomst kan indiceren voor specialistische of topklinische zorg maakt dat er sneller en beter matched-care geleverd kan worden en er geen gat ontstaat in een behandeling die mogelijk onvoldoende aanslaat door de hogere complexiteit.